
Haadstik twa: Risselwaasjes foar de Reis
Letter dy jûns skille Sybe by buorman Baarsma oan, in pinsjonearre learaar Dútsk, dy’t ek yn it goede kamp siet. Hy hie help nedich om it yn Goatysk masineskrift skreaune brief te ûntsiferjen. Baarsma syn skerpe eachjes begûnen te glinsterjen efter syn brilleglêzen, doe’t er it yn plechtich Dútsk opstelde skriuwen lies.
‘Ik mei jo wol lokwinskje, Rinzema!’ rôp er mei syn wat skriemerich lûd. ‘Jo krije in reiske oanbean!’
Baarsma fette it brief gear: Rinzema waard, op grûn fan syn fertsjinsten foar de Fryske literatuer, útnoege om, yn de Dútske boekewike, diel te nimmen oan it jierlikse dichterstreffen. ‘Die Dichtung im kommenden Europa’ wie it tema, en foar it earst wiene ek skriuwers fan bûten Dútslân yn Weimar te gast. Hy soe yn goed selskip ferkeare, de ferneamde Flaming Felix Timmermans, de Finske nasjonale dichter Veikko Antero Koskenniemi en de Frânsman Jouhandeau, om mar in pear te neamen. Oer dy lêste hie Rinzema wolris wat nuvere ferhalen heard, mar dat soe grif tafalle. Noch it moaiste fan alles wie it feit dat de dichters, foar’t it treffen plakfine soe, earst noch in grutte rûnreis troch Dútslân oanbean waard. 10 Oktober 1941 wie de datum dat er him yn Keulen melde moast, dat hy hie tiid genôch om him ta te rieden.
De reaksjes út literêr Fryslân wiene, lykas ferwachte, frijwat sunichjes. Benammen Douwe Talma spuide, net yn in iepenbier fansels, raar guod: ommers, wie net hy de lieder fan de Fryske literatuer? Wêrom dan dy bistedokter as fertsjintwurdiger kieze?
It koe Rinzema allegear gjin sprút skele, it stie no fêst dat hy de grutste dichter fan Fryslân wie. Trije jûnen yn ’e wike gie er by buorman Baarsma del om syn frijwat suterige Dútsk by te spikerjen en fierders garre er net in bytsje ynformaasje oer de plakken dy’t er bereizgje soe.
Nee, Beitske mocht net mei, mar se wie mar wakker grutsk op har ferneamde oare helte. Se soarge derfoar dat Sybe in pear kreaze swarte pakken oanmetten krige. De huoddemakker waard ek besteld.
10 Oktober 1941. It wie noch ier en betiid doe’t Sybe Rinzema, feedokter, Frysk strider en dichter, hingjend út it rútsje fan de trein, ôfskied naam fan syn famylje. Sêfte sinnestrielen ferljochten syn nommel, fan ynderlike krêft tsjûgjend antlit.
(Tenei mear)
Klik hjir foar Haadstik Ien